Een stramien klinkt misschien als een beperking. Een verzameling lijntjes, kolommen en marges waar je je als ontwerper netjes aan moet houden. Maar wie denkt dat een goed stramien de creativiteit inperkt, heeft wat ons betreft het mooiste eraan gemist.
Juist binnen de beperking ontstaat ruimte voor creativiteit
Wanneer we een magazine opmaken, beginnen we daarom niet met de vraag: waar kunnen we dit beeld neerzetten? We beginnen met het stramien. Waar zit de vaste structuur? Welke marges houden het geheel bij elkaar? Hoe verhouden tekst, beeld en witruimte zich tot elkaar? Het stramien vormt als het ware het onzichtbare skelet van een magazine. En dat skelet geeft vrijheid.
Want zodra je weet waar de kaders liggen, kun je ermee spelen. Een beeld kan precies binnen de kolom vallen, maar juist interessanter worden wanneer het die kolom doorbreekt. Een kop kan bewust veel ruimte krijgen. Een pagina mag bijna leeg zijn, terwijl de volgende juist uit zijn voegen barst. Niet omdat we het stramien negeren, maar omdat we het kennen en bewust besluiten waar we ervan afwijken.
Dat is voor mij een belangrijk verschil tussen zomaar iets mooi opmaken en echt ontwerpen.
Een goed stramien dwingt je namelijk om keuzes te maken. Je kunt niet eindeloos schuiven tot iets toevallig goed voelt. Je wordt gedwongen na te denken over verhouding, ritme, hiërarchie en ruimte. En misschien nog wel belangrijker: over wat je kunt weglaten.
Werken aan OneDay-Magazine V4 – 2020
Wit is geen leegte
Daar komt iets bij wat we als designers soms te gemakkelijk vergeten: wit is een kleur. Net als zwart.
Witruimte is niet de ruimte waar toevallig niets staat. Het is een actief onderdeel van je ontwerp. Een pagina met veel wit kan rust brengen, een beeld kracht geven of een verhaal laten ademen. Zwart kan juist gewicht, contrast en ritme toevoegen.
Wanneer je wit en zwart behandelt als echte kleuren binnen je palet, verandert ook de manier waarop je naar een pagina kijkt. Je ontwerpt niet alleen mét elementen, maar ook mét de ruimte ertussen.
Dat is misschien wel een van de leukste dingen aan magazine design. Een magazine bestaat niet alleen uit letters, foto’s, illustraties en kleuren. Het bestaat óók uit stilte. Uit ruimte. Uit herhaling. Uit ritme. En het stramien helpt je om dat allemaal in balans te brengen.
Eerst de regels, dan het spel
Voor mij zit de creativiteit dus niet in het zo vaak mogelijk breken van regels. Creativiteit zit in weten welke regels er zijn en vervolgens bepalen wanneer je ze moet volgen en wanneer je ze mag uitdagen.
Een stramien geeft een magazine herkenbaarheid. Het zorgt ervoor dat verschillende pagina’s bij elkaar horen, zelfs wanneer de inhoud sterk verschilt. Tegelijkertijd geeft het ons als ontwerpers precies genoeg houvast om te kunnen experimenteren.
Een goed magazine voelt daardoor nooit als een verzameling losse pagina’s. Het voelt als één verhaal.
En misschien is dat uiteindelijk precies de kracht van een stramien: het beperkt je niet, maar geeft je iets om tegenaan te duwen. Want soms heb je een kader nodig om er nét even buiten te kunnen kleuren.
